Hoeveel is jouw ‘ja’ waard?

We leven in een vrij land. Toch? We hebben gelijkheid en wij Nederlanders zeggen waar het op staat. Althans, dat wordt ons verweten door buitenlanders die zaken doen met Nederlanders. Wij nemen geen blad voor de mond. En inderdaad, internet staat vol met haters en mensen die zeggen wat ze willen. Op TV zien we die types ook wel eens voorbij komen op Powned en consorten sensatie TV.

Maar in de dagelijkse praktijk? Daar hebben we gewoon te maken met hierarchische structuren. 99% van de werkende Nederlander heeft gewoon een baas. Of manager. Of leidinggevende.

En die zegt ons wat we moeten doen. Dat is je werk, ga dat doen. En natuurlijk doe je dat, want, inderdaad, het is je werk. Het maakt niet uit of je fabrieksarbeider bent, of CFO, als jouw baas zegt, we gaan links, dan gaan we links.

We zeggen dagelijks, massaal ‘ja’ tegen dingen die wijzelf helemaal geen ‘ja’ vinden, maar omdat iemand met authoriteit zegt dat je het moet doen, zeggen we ‘ja, oke, ik doe het’.

Zo zijn we ook opgevoed natuurlijk. Je ouders zeggen je wat je moet doen als kind. “Je gaat nu naar bed.” “Je moet je bord leeg eten.” “Niet zonder jas naar buiten.” Je leraren op school zeggen wat je moet doen. “Ga zitten en mond houden nu.” “Morgen SO.” En daarna neemt je manager/baas/leidinggevende het over. Zo is het nu eenmaal. We zijn geconditioneerd in ‘ja’-zeggen.

Maar hoeveel waarde heeft zo’n ‘ja’ eigenlijk als het een gewoonte-‘ja’ geworden is?

Waarom wordt er van je verwacht dat je ‘ja’ zegt? Je ouders hadden er een bedoeling mee. Je leraren ook. En als het goed, is je baas ook. Zij hebben het verantwoordelijkheidsgevoel om een beslissing voor je te nemen, zodat jij die niet meer hoeft te nemen. Of kon nemen. Als kind leun je op je ouders voor beslissingen. En dus doen we dat als we volwassen zijn ook. “Het zal wel goed zijn.”

Maar is dat ook zo?

Hoe weet jij of die beslissing wel de juiste is waar je ‘ja’ tegen zegt? “Omdat ik het zeg” is een vaak gehoorde repliek van authoriteiten die gewend zijn met ‘ja’-zeggers om te gaan. Wanneer iemand dat tegen je zegt, is ‘ie geen authoriteit meer, maar dicatoriaal. “Waarom” is een goede vraag, op elke opdracht die je krijgt.

Met de vraag “Waarom?” haal je de verantwoordelijkheid namelijk weer terug naar jezelf. Zodat je zelf de keuze kan maken of je ergens ‘ja’ of ‘nee’ op zegt.

Natuurlijk zeg je ja tegen je werk. Je hebt zelf voor dit werk gekozen. Toch? Dus inderdaad, die keuze is er al. Maar daarbinnen? In je werk? Hoe vaak zeg jij ‘ja’ tegen je leidinggevende terwijl je eigenlijk denkt: “mij best joh, als jij dat wilt?” Je gaat daarmee akkoord dat iemand anders jouw beslissingen maakt. Je geeft zelf je verantwoordelijkheid weg. Jouw ‘ja’ heeft al zijn waarde verloren.

Daarom roep ik op: werkend Nederland, zeg vaker ‘Nee’. Blijf zelf verantwoordelijk voor de keuzes die je maakt en zeg ‘Nee’. Je zult dan de vraag gaan krijgen (in verschillende mate van verbazing) “Waarom niet?”.

En ook dat is weer een verantwoordelijkheidsvraag. Want daarmee geef jij authoriteit weer door te beargumenteren waarom jij vindt dat je dat niet moet doen. Je neemt je verantwoordelijkheid terug in eigen hand, staat voor de reden dat je het niet wilt doen, en geeft je ‘ja’ weer meer waarde.

Kun je beargumenteren waarom je denkt dat het beter is dat jij het niet doet – de reden achter jouw ‘nee’- dan geef je de waarde die jij te bieden hebt. Je vergroot je waarde voor jouw baas, manager of leidinggevende, want je denkt mee.

Richard Branson zegt het zo: “Ik neem geen slimme mensen aan om te zeggen wat ze moeten doen. Zij moeten mij zeggen wat ik moet doen.” Nu is de kans vrij groot dat Branson niet jouw baas is. Dus als je baas dit nooit tegen je heeft gezegd, wil niet zeggen dat dit wel zijn gedachtegoed is. Daar kom je maar op één manier achter. Zeg vaker “Nee”. Of beter: “Nee, want …”.

Dit kan consequenties hebben natuurlijk. Je kunt niet overal ‘nee’ tegen zeggen omdat je dat liever niet doet. Maar ook dat, consequenties, hoort bij verantwoordelijkheid.

Pak je verantwoordelijkheid terug in jouw beslissingen die effect hebben op jou. Zeg nee, zodat je ‘ja’ meer waarde krijgt.

Maurice

>
%d bloggers liken dit: